Aile Dersinin 3. ünitesinin ders çalışma notudur

4.1. GÜNCEL SORUNLAR KARŞISINDA TÜRK AİLESİNİN KONUMU

Teknolojik gelişmelerin Türk ailesi üzerindeki etkileri

Teknolojinin hayatı kolaylaştırmasıyla hemen her alanda teknolojiye bağlı araç gereçler kullanılmış, iletişimde de devrim yaşanmıştır. Teknolojinin faydalarının yanında teknolojinin yanlış kullanımından kaynaklı olumsuzluklar

da göz ardı edilmemelidir. Teknolojinin aşırı kullanımı bağımlılığa neden olur.

Bağımlılık:

Bir şeye veya bir kimseye bağlı olma durumunu ifade eder. Günümüzde en yaygın bağımlılıklardan biri olan teknoloji bağımlılığı telefon ve sosyal medyanın yoğun olarak kullanımı şeklinde tanımlanabilir.

    Teknolojinin gelişimi ve internetin yaygın kullanılmasıyla birlikte yeni bağımlılık türleri ortaya çıkmıştır. Sosyal ağlar üzerinden kullanıcılar arasında görsel ve işitsel paylaşımı, bilgi aktarımını ve haberleşmeyi sağlayan iletişim ortamını sunan sosyal medyaya bağımlılık en fazla karşılaşılan bağımlılık türleri arasında yer alır. Sosyal medya bağımlılığı günlük hayatta yerine getirilmesi gereken sorumlulukların yerine getirilmemesine neden olur.

    Aile içi iletişimin yeterli düzeyde ve sağlıklı bir şekilde olması bireyin sosyal ve duyuşsal gelişimi açısından son derece önemlidir. Özellikle akıllı telefonlar ve tabletler gibi cihazların yemek masasında, oturma odasında ve diğer aile toplantılarında sıklıkla kullanılması aile içindeki yüz yüze iletişimi olumsuz etkilemektedir.

BOŞANMALARIN AİLE BİREYLERİNE ETKİLERİ

Boşanma:

Evliliğin sona ermesi anlamına gelir ve yasal olarak kurulmuş bir evliliğin de sonu demektir.

Günümüzde pek çok çift, aralarında sevgi bağı olmasına rağmen kişiliklerinin farklı olması nedeniyle sağlıklı bir ilişki kuramamaktadır. Boşanmış çiftler için en önemli konulardan biri velayet durumudur.

Velayet:

Çocukların kendileri ve malları ile ilgili olarak ebeveynin sahip olduğu tüm hak ve yükümlülükleri ifade eder. Türk Medeni Hukuku'na göre boşanma meydana geldiğinde hâkim velayeti eşlerden birine verebilir. Velayeti alan ebeveynin bazı hak ve sorumlulukları bulunur. Bunlar çocuğun eğitimi, barınması, medeni hakları ve mülkiyetiyle ilgili konuları içerir.

Ayrılma veya boşanma sonrasında çekirdek aile, tek ebeveynli aileye dönüşür. Tek ebeveynli aile: Anne veya babanın tek ebeveyn olduğu ve çocukların bakımından tek ebeveynin sorumlu olduğu ailelerdir. Boşanma, ayrılık veya eşlerden birinin ölümü ile de tek ebeveynlik ortaya çıkabilir. Evlat edinme yoluyla da tek ebeveynli bir aile kurulabilir. Tek ebeveynli aileler ekonomik, duygusal ve sosyal yaşam ile ilgili bazı sorunlarla karşılaşabilmektedir.

Tek ebeveynli ailelerin sorunlarına ve bu sorunların çözümlerine yönelik bazı stratejiler geliştirilmiştir. Ebeveynler çocuklarının desteklenmesinde tek başına sorumluluk almaya çalışmamalıdır. Ebeveyn çevresiyle iş birliği içerisinde olmalı, sorunları kabul edip karşılaşabilecek güçlüklerle başa çıkmayı istemelidir.

Ebeveyn bakımından yoksun çocuklar: Aile bireyleri tarafından terk ve ihmal edilmiş, ayrıca ebeveynlerinin vefatından veya farklı sebeplerden dolayı aile bağları kopmuş çocuklara denir. Ebeveyn bakımından yoksunluk çocuklarda sevgi, güven, şefkat gibi duyguların yeterince kazanılamamasına neden olabilir. Bu durum genellikle çocuğun yaşına, kişiliğine ve yaşadığı çevreye göre değişiklik gösterebilir.

    Ebeveyn bakımından yoksun çocukların yaşayabileceği sorunların çözümlerine yönelik bazı stratejiler geliştirilmiştir. Çocuklar bu dönemde kendilerine güven veren bir yetişkinin desteğini alabilir ya da benzer deneyimler yaşayan diğer çocuklarla tanışabilecekleri destek gruplarına katılabilir. Çocukların kendilerini güvende hissedebilecekleri ve duygusal ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri ortamlar oluşturmak önemlidir.

    Hobiler edinmek, ilgi duyduğu konuları keşfetmek ve ilgili aktivitelere katılmak çocuğun kendine güvenini artırabilir ve yeni arkadaşlar edinmesine yardımcı olabilir. Çocuğa psikolojik destek sağlamak önemlidir. Psikolojik destek, çocuğun yalnızlık duygularıyla başa çıkmasına yardımcı olup ona gerekli desteği de sunar.

4.3. YALNIZLAŞAN YAŞLILAR VE AİLEDEKİ ENGELLİ BİREYLERİN DURUMU YALNIZLAŞAN YAŞLILARIN DURUMU VE BU DURUMLA İLGİLİ ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

İnsan hayatı, anne karnında başlayan ve ölümle sona eren bir dizi gelişimsel dönemlerden oluşan bir süreçtir. Yaşlılık dönemi (65 yaş ve üzeri) bireyin yaşamında çeşitli değişimlere neden olur. Bu değişimler, bireyin içinde bulunduğu kültüre, sosyal çevresine, kişiliğine ve yaşam boyu deneyimlerine bağlı olarak olumlu ya da olumsuz şekilde gelişebilir.

Yaşlılık,

sağlığına dikkat ederek psikolojik yönden bu döneme hazırlanan, meslek hayatında iş doyumu yaşayan ve aktif olarak çalışmaya devam eden, ailesi ve arkadaşlarıyla uyumlu ilişkileri olan kişiler için huzurlu bir dönemdir.

Yaşlılık döneminde yaşlı bireylerin fiziksel ve zihinsel sağlık sorunları yaşaması, temel ihtiyaçlarını karşılamada başkalarına gereksinim duymaya başlaması, bireysel ve toplumsal hayatta, aile yaşamlarında rol ve statülerinde kayıpların ortaya çıkması gibi durumlar yalnızlık hissi yaşamalarına yol açabilir. Ancak yaşlıların çevresinde onlarla iletişim kurabilecek, onlara destek olabilecek bireylerin olması bu hissi azaltır.

Yaşlılar, yeni hobiler edinerek veya ilgi alanlarını genişleterek sosyal etkileşimi artırabilirler. Grup aktivitelerine katılmak, yeni arkadaşlıklar kurmalarına ve sosyal çevrelerini genişletmelerine yardımcı olabilir. Gönüllü destek programları oluşturularak yaşlı bireylere sık ve düzenli ziyaretlerin yapılması sağlanabilir. Yaşlı bireyler gönüllü çalışmalarda bulunarak da sosyal etkileşimlerini artırabilir.

Fiziksel ve ruhsal sağlıklarını korumak için düzenli egzersizler yapma ve sağlıklı beslenme gibi konularda yaşlı bireyler bilgilendirilmelidir. Yaşlıların çocukları, torunları, akrabaları veya komşuları tarafından düzenli ziyaret edilmesi önemlidir. Devlet tarafından yaşlıların teknoloji kullanımını teşvik edecek eğitim programları düzenlenebilir. Yaşlıların bu sayede uzakta olan aile bireyleri ile iletişime geçmeleri kolaylaşabilir.