Türk Sosyal Hayatında Aile 3. Ünite Konu D
3. ÜNİTE: TÜRK AİLE YAPISINDAKİ DEĞİŞİM VE DÖNÜŞÜM
3.1. SANAYİLEŞME VE KENTLEŞME SÜRECİNDE TÜRK AİLESİ ...
Modernleşme, Kentleşme ve Göç Sürecinin Türk Aile Yapısı Üzerindeki Etkileri
Modern Dünyada Değer Algısında Yaşanan Değişimin Aile Yapısı Üzerindeki Etkileri
3.2. MİLLÎ KÜLTÜRÜN AKTARICISI OLARAK TÜRK AİLESİ ..........
Millî Kültürün Aktarıcısı Olması Bakımından Türk Ailesi ....
Aile Bireylerinin Sorumlulukları ..........................
Ebeveyn Tutumlarının Çocuklar Üzerindeki Etkileri .........
3.3. TÜRK AİLESİNDE AKRABALIK VE KOMŞULUK İLİŞKİLERİ .....
Türk Aile Yapısında Akrabalık İlişkileri ...............
Türk Kültüründe Komşuluk İlişkileri ....................
3. Ünite Ölçme ve Değerlendirme .......................
A. MODERNLEŞME, KENTLEŞME VE GÖÇ SÜRECİNİN TÜRK AİLE YAPISI ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ
Değişimin kaçınılmaz olduğunu Herakleitos [Heraklitos (MÖ 535-475)] "Aynı nehirde iki defa yıkanılmaz." sözü ile dile getirmiştir. İnsan türünün hayatta kalması, değişim ve hayat şartlarındaki her türlü farklılaşmaya uyum sağlama yeteneği sayesinde olmuştur. Değişimlere uyum sağlama süreci toplumsal yapı ve kurumlar için de geçerlidir.
Modernleşme: Toplumların yaşam tarzlarında, kurumlarında, değerlerinde, inanışlarında ve üretim ilişkilerinde yaşanan değişimi ifade eder. Bu süreçte makine teknolojilerindeki gelişmelere paralel gelişen sanayileşme ve kentleşme süreci gerçekleşmiştir.
Başka bir tabirle modernleşme; toplumun yaşam tarzında, kültüründe kurumlarında ve değer yargılarında akla ve mantığa uygun olarak gelişme ve yenilenmedir.
Sanayileşme 1950’li yıllar itibarıyla Türkiye’de ortaya çıktı. Buna bağlı olarak köylere traktörün girmesiyle insan gücünün olan ihtiyaç azaldı. Buna bağlı olarak köylerden kentlere göç oluş ve sağlık, eğitim, ulaşım ve güvenlik alanında yeni iş alanları ortaya çıktı.
Sanayileşme: Üretimde makineleşmeye geçilerek seri üretim yapılmasıdır. Buhar gücü ve elektrik gibi enerji kaynaklarının kullanımı ile endüstriyel üretim yöntemlerinin değişmesi ve üretimdeki verimliliğin artması sanayileşme sürecine hız kazandırmıştır
Kentleşme: Ekonomik gelişmeye bağlı olarak kentlerin büyümesi sonucunda toplumsal örgütlenmenin, iş bölümü ve uzmanlaşmanın, kentlere özgü insan davranışları ve ilişkilerinin, nüfus birikiminin oluşma sürecidir. Batı Avrupa’da ortaya çıkan modernleşme, sanayileşme ve kentleşme süreçleri birçok faktörün de etkisiyle dünyaya yayılmış ve modern dünyanın şekillenmesinde önemli bir rol oynamıştır.
Kentleşme süreciyle birlikte ortaya yeni aile türleri çıkmıştır. Kırsaldan kente göç ile birlikte ortaya çıkan bu yeni aile türleri, geniş aile ile bağlantılı çekirdek aile ve gecekondu ailesi olarak adlandırılmıştır.
Geniş aile ile bağlantılı çekirdek aile: Çalışan ebeveynler çocuklarını aile büyüklerine bırakarak bazen ebeveynleriyle birlikte kalmakta ve yemeklerini onlarla birlikte yemekte, iki evde devam eden bir hayatı yaşamaktadır.
Gecekondu ailesi:
Genellikle ekonomik olarak zor durumda olan ve kentsel alana yeni göç etmiş aileleri ifade eder. Kente yeni göç etmiş aileler genellikle uygun konut bulmakta zorlandıkları için kısa sürede ve maliyeti düşük bir çözüm olarak gecekonduları tercih etmişlerdir.
Kente göç etmiş küçük aileler, kent yaşamına uyum sağlayabilmek için akraba ve hemşehrilerden oluşan geniş aile ilişkiler ağından faydalanmışlardır. Gecekondular modern sanayi toplumuna geçişte tampon kurum görevi görmüştür. Göç edenler de gecekondu bölgelerine yerleşerek geleneksel yaşamdan modern yaşama geçmişler, benzer durumda olan diğer insanlarla iletişim kurmuşlar ve dayanışma içinde olmuşlardır.
Tampon kurum:
Eski ve yeni toplumsal formlar arasında köprü görevi görerek toplumsal yapının geçici bütünlüğünü sağlayan ara mekanizmalardır. Böylece gecekondu olgusu, toplumsal değişim süreçlerinde tampon bir rol oynamış ve bazı sorunları hafifletici etkiye sahip olmuştur.
